Rood licht therapie bij littekens
Littekens ontstaan wanneer de huid zichzelf herstelt na een wond, operatie of ontsteking. Het lichaam maakt daarbij nieuw bindweefsel aan, maar dat ziet er vaak anders uit dan de originele huid: dikker, roder, dieper of verhoogd. Rood licht therapie kan dit herstelproces beïnvloeden, zowel tijdens de genezing als bij bestaande littekens.
Hoe rood licht werkt op littekenweefsel
Rood licht therapie stimuleert de fibroblasten om type III collageen aan te maken in de vroege fase van wondgenezing. Dit type collageen is flexibeler en sterker dan het collageen dat normaal bij littekenvorming wordt aangemaakt, wat leidt tot een functioneel en esthetisch beter resultaat.
Daarnaast speelt ontstekingsremming een belangrijke rol. Door de ontsteking te moduleren kan rood licht therapie helpen de overmatige of ongecontroleerde aanmaak van collageen, zoals bij hypertrofische littekens of keloïden, te verminderen.
Op cellulair niveau werkt het als volgt: de mitochondria in de huidcellen worden geactiveerd, waardoor meer ATP wordt aangemaakt. Die extra celenergie versnelt de regeneratie van weefsel en verbetert de doorbloeding, zodat meer zuurstof en voedingsstoffen het beschadigde gebied bereiken.
Welke littekentypen reageren het beste?
Niet elk litteken reageert hetzelfde. Dit is het onderscheid dat ertoe doet:
Verse littekens (tot 6 maanden oud) reageren het sterkst. De huid is nog actief aan het herstellen en rood licht kan het genezingsproces direct sturen. Het resultaat is doorgaans een soepeler, minder verhoogd litteken.
Atrofische littekens, zoals acnelittekens met putjes of deukjes in de huid, profiteren van de gestimuleerde collageenproductie. Onderzoekers concludeerden in een studie uit 2018 dat rood licht therapie littekens zichtbaar verminderde.
Hypertrofische littekens, verdikte rode littekens die binnen de wondranden blijven, reageren goed op de ontstekingsremmende werking van rood licht. Studies laten zien dat rood licht pro-inflammatoire processen kan remmen, waardoor roodheid en zwelling rond littekens afnemen, en dat het helpt bij het vormen van sterker, flexibeler collageen, wat littekens minder stug en zichtbaar maakt.
Chirurgische littekens zijn goed te behandelen, zeker als je vroeg begint zodra de wond volledig gesloten is.
Keloïden zijn de meest uitdagende variant: ze groeien buiten de oorspronkelijke wondranden. Rood licht kan de verdere groei mogelijk remmen via ontstekingsmodulatie, maar verwacht hier minder dramatische resultaten dan bij de andere typen.
Verse versus oude littekens
Hoe ouder een litteken, hoe minder vlot het reageert. Dat wil niet zeggen dat behandeling zinloos is. Ook oudere littekens kunnen aanzienlijk vervagen door rood licht therapie, omdat het de doorbloeding verbetert en de collageenstructuur geleidelijk kan herorganiseren. Het vergt alleen meer geduld en consistentie.
Hoe pas je het toe?
Begin pas met behandelen zodra de wond volledig gesloten is. Op een open wond is rood licht therapie niet geschikt. Gebruik golflengtes in het bereik van 630 tot 660 nm voor oppervlakkige huidwerking, eventueel aangevuld met nabij-infrarood rond 830 nm voor dieper weefsel bij dikkere littekens.
Houd het paneel op 10 tot 30 cm van de huid, behandel 10 tot 20 minuten per sessie en doe dit 3 tot 5 keer per week voor optimale resultaten. Draag oogbescherming als je het gezicht behandelt.
Resultaten zijn geleidelijk. Reken op 4 tot 8 weken voordat je een duidelijk verschil ziet, met name bij oudere littekens.
Veiligheid
Rood licht therapie is bij littekens veilig voor vrijwel iedereen. Er komt geen UV-straling vrij en de behandeling tast de huid niet aan. Bij twijfel over de aard van een litteken, of als je medicatie gebruikt die je lichtgevoelig maakt, raadpleeg je eerst een dermatoloog.
