|
Snel Antwoord: Werkt Roodlichttherapie bij Endometriose?
Rood licht therapie is geen bewezen behandeling voor endometriose en geen vervanging van je medicatie of operatie. Er is wel een reden waarom het onderzocht wordt: licht kan ontsteking en pijnprikkels dempen, en dat zijn twee dingen die bij endometriose een rol spelen. Concreter bewijs: bij menstruatiepijn zonder onderliggende aandoening verminderde licht op de buik de pijn in gerandomiseerde studies. Vrouwen met endometriose waren in die studies uitgesloten, dus of dat ook voor jou geldt is nog niet onderzocht. Er loopt nu wel gerandomiseerd onderzoek bij endometriose, maar dat gebruikt een vaginale probe en de resultaten zijn er nog niet. |
Waar de pijn bij endometriose vandaan komt
Dit is nuttig om eerst te weten, want het verklaart waarom er geen simpel antwoord is. Endometriosepijn komt niet uit één bron. Er zijn de haarden zelf, die diep in de buikholte zitten. Er is ontsteking. Er zijn menstruatiekrampen, waar veel vrouwen met endometriose ook last van hebben. Er is een bekkenbodem die chronisch aangespannen raakt door jarenlange pijn. En bij langdurige pijn wordt het zenuwstelsel gevoeliger, waardoor prikkels harder aankomen.
Die verschillende bronnen reageren waarschijnlijk niet hetzelfde op licht. Dat maakt de vraag "helpt rood licht bij endometriose" moeilijker dan hij klinkt: het hangt ervan af welk deel van je pijn je bedoelt.
Waarom onderzoekers denken dat licht hierbij zou kunnen helpen
Het is nuttig om te begrijpen waarom dit onderwerp serieus onderzocht wordt, want dat verklaart ook meteen waar de plausibiliteit ophoudt.
De gedachte loopt via de pijn, niet via de haarden. Rood en nabij-infrarood licht kan in weefsel ontstekingsprocessen dempen en de prikkelbaarheid van pijnzenuwen verminderen. Bij endometriose spelen beide een rol: er is chronische ontsteking, en bij langdurige pijn raakt het zenuwstelsel gevoeliger. Daarnaast is er het bekkenbodemspoor dat verderop aan bod komt. Dat is een geloofwaardige biologische route, en het is de reden dat er inmiddels gerandomiseerd onderzoek loopt.
Belangrijk om te weten, want het wordt online vaak verkeerd gebruikt: er is ook laboratoriumonderzoek waarin licht de groei van baarmoederslijmvliescellen in een kweekschaal stimuleerde (El Faham et al., 2018). Dat wordt soms aangehaald als bewijs voor endometriose, maar dat onderzoek ging over vrouwen met een te dun baarmoederslijmvlies rond een ivf-behandeling, waarbij je juist meer groei wilt. Bij endometriose is het probleem het omgekeerde: ongewenste groei van baarmoederslijmvliesachtig weefsel. Een effect dat celgroei stimuleert is daar dus geen argument voor, en eerder een reden voor voorzichtigheid dan voor enthousiasme. Wij noemen het omdat je het elders zult tegenkomen, niet omdat het iets in ons voordeel zegt.
De eerlijke tussenstand: er is een plausibel mechanisme voor pijnverlichting, geen mechanisme dat de haarden zelf aanpakt, en het laboratoriumonderzoek naar de cellen wijst eerder de andere kant op. Plausibiliteit is bovendien geen bewijs. Wat telt is of het bij mensen met endometriose wordt bevestigd, en daar gaat de rest van dit artikel over.
Wat er wel is onderzocht: licht op de buik bij menstruatiepijn
Bij primaire dysmenorroe, oftewel menstruatiepijn zonder aanwijsbare onderliggende aandoening, is wel onderzoek gedaan. En dat is relevanter dan vaak wordt gedacht, want hier gaat het wel degelijk om licht van buitenaf op de buik.
De vergelijking met de anticonceptiepil
In een gerandomiseerde multicenterstudie werden 156 vrouwen met menstruatiepijn verdeeld over twee groepen. De ene groep kreeg lichttherapie met LED's op twee punten onder de navel, de andere groep een combinatiepil, gedurende drie menstruatiecycli. Beide groepen lieten pijnvermindering zien (Zhu et al., 2022). Een Koreaanse gerandomiseerde studie met een zelfklevend lichttherapie-apparaat wees dezelfde kant op (Hong et al., 2016).
Wat de meta-analyse laat zien
In 2025 verscheen een systematische review met meta-analyse van gerandomiseerde studies naar lichttherapie bij menstruatiepijn. Negen studies, waarvan zes met low level lasertherapie. De uitkomsten wijzen op pijnvermindering, al benoemen de auteurs ook de beperkingen: kleine studies en verschillen in opzet, waardoor de zekerheid van het bewijs beperkt blijft.
Wat dit wel en niet betekent voor endometriose
Hier moeten we precies zijn, want dit is waar de meeste artikelen de bocht uit vliegen.
Wat het wel laat zien: licht van buitenaf op de buik kan menstruatiepijn verminderen. Dat is opmerkelijk, want de baarmoeder ligt te diep voor rood licht. Het effect loopt dus blijkbaar via iets anders dan het bestralen van het orgaan zelf. Wat precies, is nog onduidelijk.
Wat het niet laat zien: dat dit ook bij endometriose werkt. In dit type onderzoek worden vrouwen met endometriose expliciet uitgesloten van deelname. In de uitsluitingscriteria van een van deze studies staat letterlijk dat vrouwen met bekkenafwijkingen die secundaire dysmenorroe kunnen veroorzaken, waaronder endometriose en adenomyose, niet mee mogen doen (Wang et al., 2023).
Onderzoekers doen dat om een zuivere groep te houden, niet omdat ze weten dat het bij endometriose niet werkt. Het gevolg is wel dat er over jouw situatie geen gegevens zijn. Heb je naast je endometriose ook gewone menstruatiekrampen, dan is het niet onredelijk te denken dat dat deel vergelijkbaar zou kunnen reageren. Maar dat is een redenering, geen bewijs, en de pijn bij endometriose komt zoals hierboven beschreven ook uit bronnen die bij primaire dysmenorroe geen rol spelen.
Het onderzoek dat nu loopt bij endometriose
Er loopt op dit moment gerandomiseerd onderzoek, en dat is nieuw. In een studie worden veertig vrouwen met endometriose en pijn bij het vrijen verdeeld over echte lichttherapie of een schijnbehandeling, verspreid over negen sessies in drie tot vier weken (NCT05540353). Daarnaast loopt er een multicenter onderzoek met 126 deelnemers naar lichttherapie bij chronische bekkenpijn, waarbij noch de deelnemers, noch de behandelaars, noch de statistici weten wie de echte behandeling krijgt (NCT06673108).
Belangrijk detail: in beide wordt het licht inwendig toegediend, met een probe die door een arts wordt ingebracht. Onderzoekers kiezen daarvoor omdat ze zo dicht mogelijk bij de bekkenbodemspieren en de haarden willen komen. Dat is de meest directe route.
Wat dat voor jou betekent: die trials zullen straks iets zeggen over een vaginale probe, en niets over een paneel. Ook als ze positief uitpakken, is dat geen bewijs voor een apparaat dat bij je thuis staat. Dat is geen reden om het af te schrijven, wel om te weten wat je straks in de krant leest.
De bekkenbodem: waar het effect vandaan lijkt te komen
Dertien vrouwen met chronische bekkenpijn kregen negen behandelingen met een vaginale lichtprobe. Hun pijnscores gingen omlaag, en bij tien van hen hield dat tot zes maanden aan (Zipper et al., 2021). Een observationele studie bij vrouwen met bekkenbodempijn wees dezelfde kant op (Butrick en Lamvu, 2022). Geen van beide had een controlegroep, dus hoeveel daarvan aan de behandeling lag is niet vast te stellen. Bij pijnonderzoek is het placebo-effect groot, en precies daarom lopen er nu studies met een schijnbehandeling.
Wat interessant is, is waar de onderzoekers denken dat het effect vandaan komt: niet van de haarden, maar van de bekkenbodemspieren. Een groot deel van de vrouwen met chronische bekkenpijn heeft een chronisch aangespannen bekkenbodem, wat op zichzelf pijn veroorzaakt bij vrijen, plassen en ontlasting. De gedachte is dat licht die spieren helpt ontspannen.
Dat mechanisme is relevant voor endometriose, want een gespannen bekkenbodem komt bij deze groep veel voor. Het verklaart ook waarom onderzoekers inwendig werken: daar liggen die spieren.
Wat mensen zelf ervaren
Er zijn vrouwen met endometriose die een paneel op hun buik gebruiken en zeggen dat het verlicht. Dat horen wij ook van onze klanten, en we wuiven dat niet weg.
Wel eerlijk erbij: een paneel geeft ook warmte af, en van warmte op je buik is al lang bekend dat het krampen verzacht. Dat is geen rood-licht-effect maar wel een echt effect. Daarnaast schommelt endometriosepijn per cyclus, wat het lastig maakt om oorzaak en gevolg uit elkaar te houden. Dat betekent niet dat wat je voelt niet echt is, alleen dat we er geen conclusie over werkzaamheid aan kunnen verbinden.
Waar rood licht therapie beter voor onderzocht is
Voor spierpijn ligt er een meta-analyse van negentien gerandomiseerde studies met 672 deelnemers. De zekerheid van dat bewijs noemen de onderzoekers beperkt, maar het is een stuk steviger dan wat er bij endometriose ligt.
Dat is voor veel vrouwen met endometriose relevanter dan het klinkt. Leven met chronische pijn verandert hoe je beweegt, en veel vrouwen krijgen daardoor ook last van hun onderrug, nek of schouders. En slaapproblemen, doordat de pijn hen wakker houdt. Op onze pagina's over pijnverlichting en slaap lees je waar lichttherapie daarvoor is onderzocht.
Wat kun je realistisch verwachten?
-
Rood licht therapie gaat je endometriose niet genezen en de haarden niet laten verdwijnen. Daar is geen mechanisme voor.
-
Het is geen vervanging voor hormonale behandeling, pijnmedicatie of een operatie.
-
Of het je endometriosepijn vermindert, weten we niet. Dat is niet onderzocht, in geen van beide richtingen.
-
Verwacht geen effect op vruchtbaarheid. Onderzoek daarnaar bestaat alleen op cellen in een laboratorium.
-
Als je klachten verergeren, stop dan en bespreek het met je arts.
Veiligheid
Rood licht therapie is niet-invasief en in de gepubliceerde studies zijn geen ernstige bijwerkingen gemeld. Overleg wel met je arts als je:
-
zwanger bent of zwanger probeert te worden
-
medicatie gebruikt die je lichtgevoeliger maakt, want dat is in het lopende onderzoek ook een reden tot uitsluiting
-
een huidaandoening hebt of een aandoening waarbij lichtblootstelling wordt afgeraden
-
recent geopereerd bent
Gebruik geen rood licht therapie op of rond een operatiewond zonder akkoord van je behandelend arts. Er is geen onderzoek dat aantoont dat dit na een laparoscopie of hysterectomie veilig of zinvol is.
Wat wel helpt bij endometriose
Endometriose hoort thuis bij een gynaecoloog, bij voorkeur een die gespecialiseerd is in deze aandoening. Reguliere opties zijn hormonale behandeling, pijnstilling en chirurgie. Daarnaast wordt bekkenbodemfysiotherapie steeds vaker ingezet, juist vanwege die aangespannen bekkenbodem. Vraag je huisarts of gynaecoloog om een verwijzing als dat nog niet is gebeurd, en zoek contact met een patiëntenvereniging als je met je verhaal ergens terecht wilt.
Veelgestelde vragen
Helpt rood licht therapie bij endometriose?
Dat is niet onderzocht, dus we weten het niet. Bij menstruatiepijn zonder onderliggende aandoening verminderde licht op de buik wel de pijn in gerandomiseerde studies, maar vrouwen met endometriose zijn daarin uitgesloten. Er loopt nu onderzoek bij endometriose, met een vaginale probe.
Er is toch onderzoek dat lichttherapie helpt bij menstruatiepijn?
Klopt, en dat is echt onderzoek met echte resultaten. Alleen ging het over menstruatiepijn zonder onderliggende aandoening. Vrouwen met endometriose mochten niet meedoen, dus die resultaten zeggen niets over jouw situatie. Heb je naast je endometriose ook gewone krampen, dan zou dat deel vergelijkbaar kunnen reageren, maar aangetoond is dat niet.
Kan ik rood licht therapie gebruiken in plaats van de pil of pijnstillers?
Nee. Er is geen onderzoek dat dat ondersteunt, en stoppen met je medicatie zonder overleg kan je klachten verergeren. Bespreek elke wijziging met je arts.
Waarom claimen jullie niet meer, terwijl anderen dat wel doen?
Omdat we willen dat je weet wat je koopt. We denken dat er iets kan zitten in licht bij pijn, anders zouden we deze pagina niet schrijven. Maar bij endometriose is effectiviteit nog niet aangetoond, en het onderzoek loopt met een ander apparaat dan een paneel. Dan gaan we het geen behandeling noemen.
Wil je het proberen?
Dat kan prima naast je behandeling. Doe het met de juiste verwachting: je koopt geen behandeling voor je endometriose, maar je probeert iets waarvan het effect bij jouw aandoening nog niet is onderzocht. Bespreek het met je gynaecoloog of huisarts, blijf je behandelplan volgen, en houd bij of je iets merkt over meerdere cycli. Eén goede maand zegt bij endometriose weinig.
Onze proefperiode van 120 dagen geeft je ruim de tijd om dat te beoordelen, en je stuurt het zonder gedoe terug als het niets brengt. Twijfel je of het bij jouw situatie past? Bel ons op +31 85 250 2810 of mail support@nuvibody.com.
Bronnen
Zhu S, Ma X, Ding X, et al. Comparative evaluation of low-level light therapy and ethinyl estradiol and desogestrel combined oral contraceptive for clinical efficacy and regulation of serum biochemical parameters in primary dysmenorrhoea: a prospective randomised multicentre trial. Lasers in Medical Science. 2022;37(4).
https://doi.org/10.1007/s10103-021-03490-z
Wang H, Zhu S, Ding X, et al. Metabolomic study combined with the low-level light therapy of Chinese acupuncture points and combined oral contraceptives in treatment of primary dysmenorrhea: a prospective, multicenter, randomized controlled study. Heliyon. 2023;9(3):e13821.
https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e13821
Hong GY, Shin BC, Park SN, et al. Randomized controlled trial of the efficacy and safety of self-adhesive low-level light therapy in women with primary dysmenorrhea. International Journal of Gynecology and Obstetrics. 2016;133:37-42.
https://doi.org/10.1016/j.ijgo.2015.08.004
Effectiveness and safety of light therapy for treating primary dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complementary Therapies in Medicine. 2025;93:103232.
https://doi.org/10.1016/j.ctim.2025.103232
Zipper R, Pryor B, Lamvu G. Transvaginal photobiomodulation for the treatment of chronic pelvic pain: a pilot study. Women's Health Reports. 2021;2(1):518-527.
https://doi.org/10.1089/whr.2021.0097
Butrick CW, Lamvu G. Transvaginal photobiomodulation improves pain in women with pelvic muscle tenderness and interstitial cystitis/bladder pain syndrome: a preliminary observational study. Urology. 2022;170:14-20.
https://doi.org/10.1016/j.urology.2022.08.036
Transvaginal low-level laser therapy to improve pelvic pain and sexual function in patients with endometriosis. ClinicalTrials.gov, NCT05540353.
https://clinicaltrials.gov/study/NCT05540353
Vaginal photobiomodulation for chronic pelvic pain. ClinicalTrials.gov, NCT06673108.
https://clinicaltrials.gov/study/NCT06673108
El Faham DE, Elnoury MAH, Morsy MI, El Shaer MA, Nour Eldin GM, Hafez EN. Has the time come to include low-level laser photobiomodulation as an adjuvant therapy in the treatment of impaired endometrial receptivity? Lasers in Medical Science. 2018;33(5):1105-1114. (in-vitro, over baarmoederslijmvlies bij ivf, niet over endometriose)
https://doi.org/10.1007/s10103-018-2476-y
Effects of photobiomodulation, intermittent pneumatic compression and neuromuscular electrical stimulation on muscle recovery: systematic review with meta-analysis. 2025. Negentien gerandomiseerde studies, 672 deelnemers.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40954632/
Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch advies. Endometriose hoort thuis bij je huisarts of gynaecoloog. Overleg altijd met een arts voordat je iets aan je behandeling verandert.
